Zelf uw platte dak controleren: 7 signalen dat onderhoud nodig is

Een plat dak meldt zich zelden op tijd. De meeste eigenaren merken pas iets als er een vlek op het plafond staat, en op dat moment is het water al door de dakbedekking, de isolatie en de constructie gegaan. Terwijl de signalen daarvoor er meestal maanden of jaren zijn.

Hieronder zeven van die signalen, met per signaal wat het betekent en hoe snel er iets moet gebeuren. Een deel ziet u vanaf een raam of een aangrenzend dak, een deel ziet u van binnenuit.

Eerst dit: ga niet zomaar het dak op

Op een dak zonder beveiliging staan is de reden dat er in deze sector nog altijd ongelukken gebeuren. Is er geen dakrandbeveiliging en geen vaste toegang, kijk dan vanaf een veilige plek of laat iemand kijken die de voorziening bij zich heeft. Wat er aan vaste voorzieningen mogelijk is, staat in veilige daktoegang.

1. Blaasvorming in de dakbedekking

Bollingen in het oppervlak, van een handpalm tot een halve vierkante meter. Er zit vocht of lucht tussen de lagen dat bij zon uitzet en de bedekking omhoog duwt. Een blaas is op zichzelf nog geen lek, maar de laag is er lokaal wel losgeraakt en op die plek is hij kwetsbaar voor mechanische schade en voor uitdroging.

Zitten er veel blazen op één vlak, dan zit er structureel vocht in het pakket. Dan is de oorzaak vaak niet het regenwater van boven maar damp van binnenuit, zie condens en dampremmende lagen.

2. Scheuren, craquelé en een dof oppervlak

Bitumen veroudert door uv en temperatuurwisselingen. Eerst wordt het oppervlak dof en verliest het zijn granulaat, daarna ontstaat een fijn craquelénet, en pas daarna komen de echte scheuren. Bij kunststof zijn het vooral de naden en de hoeken waar u het als eerste ziet.

Craquelé betekent nog niet vervangen, wel dat het dak in de laatste fase van zijn levensduur zit. Wat die levensduur bepaalt, staat in levensduur van een plat dak.

3. Plassen die na twee dagen nog staan

Water op een plat dak is normaal, water dat er twee dagen na de regen nog ligt niet. Blijvende plassen wijzen op doorbuiging van de constructie, op te weinig afschot of op een afvoer die zijn werk niet doet. Ze versnellen de veroudering van de dakbedekking en ze maken het gewicht op een plek van de constructie groter dan bedoeld.

Meer hierover staat in er blijft water op mijn dak staan.

4. Groene aanslag, mos en beginnende begroeiing

Algen en mos houden vocht vast en hun wortels zoeken de naden op. Op de schaduwzijde van een pand of onder overhangend groen gaat dat snel. Verwijderen is nuttig, maar niet met een hogedrukreiniger: die haalt het granulaat eraf en beschadigt de toplaag. Zie dakreiniging.

5. Losse randen, opstanden en aansluitingen

Kijk naar de plekken waar het dakvlak ophoudt: de dakrand, de opstanden tegen een muur, de aansluiting rond een lichtkoepel of een doorvoer. Daar zit de meeste beweging en daar begint negen van de tien keer de lekkage. Signalen zijn een losgekomen rand, een open naad, een scheve afdekkap of kit die is uitgedroogd.

6. Verstopte afvoeren en volgelopen bladvangers

Een dakafvoer die dichtzit, verandert het dak in een bak. Twee keer per jaar kijken is het minimum, en in het najaar met bomen in de buurt vaker. Het is het enige punt op deze lijst dat u vaak zelf kunt oplossen, mits u veilig bij de afvoer kunt komen.

7. Vlekken en verkleuring aan de binnenkant

Van binnenuit ziet u vaak eerder iets dan van bovenaf: een kring op een systeemplafond, een verkleuring langs een dakrand, loslatende verf op de bovenste verdieping of een muffe lucht in een ruimte die daarvoor niet muf was. Let op: de plek waar het binnenkomt is zelden de plek waar het lek zit. Water loopt over de constructie en komt naar beneden waar het kan.

Wat er dan te doen staat, leest u in lekkage plat dak.

Hoe snel moet er iets gebeuren?

Signaal	Wat het betekent	Termijn
Vlek of verkleuring binnen	Er komt al water door het pakket	Direct laten onderzoeken
Losse rand of open aansluiting	Het detail is niet meer dicht	Binnen weken
Verstopte afvoer	Water kan niet weg, gewicht en risico nemen toe	Direct, en daarna twee keer per jaar controleren
Plas die blijft staan	Afschot, doorbuiging of afvoerprobleem	Bij de eerstvolgende inspectie beoordelen
Blaasvorming	Vocht of lucht tussen de lagen, laag lokaal los	Bij de eerstvolgende inspectie beoordelen
Scheuren en craquelé	Dak nadert het eind van zijn levensduur	Opnemen in de meerjarenplanning
Mos en groene aanslag	Vocht blijft staan, wortels zoeken de naden	Meenemen in het periodiek onderhoud

Wat u zelf doet en wat u overlaat

Zelf doen: kijken, fotograferen en noteren wanneer u wat zag. Een reeks foto’s van dezelfde plek over twee jaar zegt een dakdekker meer dan een beschrijving. Bladeren van een bereikbare afvoer halen mag ook, als u er veilig bij kunt.

Overlaten: alles waarbij de dakbedekking open moet, alles op hoogte zonder beveiliging, en het beoordelen van de oorzaak. Een blaas dichtplakken of een scheur met kit vullen lost het beeld op en niet het probleem, en maakt het herstel erna vaak duurder. Wat een vakman bij een inspectie langsloopt, staat op dakinspectie.

Veelgestelde vragen

Hoe zie ik of mijn dak onderhoud nodig heeft?

Kijk naar het oppervlak, naar de randen en naar de afvoeren, en kijk daarnaast binnen naar plafonds en dakranden. Blazen, scheuren, blijvende plassen, mos, losgekomen randen, verstopte afvoeren en vlekken binnen zijn samen de zeven signalen die het vaakst voorafgaan aan schade.

Wat betekent blaasvorming op een dak?

Dat er vocht of lucht tussen de lagen van het dakpakket zit en bij warmte uitzet. De dakbedekking is daar losgeraakt van de ondergrond. Eén blaas is meestal plaatselijk, veel blazen op één vlak wijzen op vocht in het pakket en vragen om onderzoek naar de oorzaak.

Wanneer moet ik een dakdekker bellen?

Direct bij een vlek binnen, bij een losgekomen rand of aansluiting en bij een afvoer die u niet vrij krijgt. Bij blazen, plassen en craquelé kan het wachten tot de eerstvolgende inspectie, mits die gepland staat en niet vooruitgeschoven wordt.

Waaraan zie ik daklekkage aankomen?

Aan de details, niet aan het midden van het dakvlak. Open naden, uitgedroogde kit, een scheve afdekkap en een opstand die loskomt gaan bijna altijd vooraf aan de eerste druppel binnen. Daarnaast aan water dat blijft staan op plekken waar het eerder wegliep.

Twijfelt u over wat u ziet?

Stuur ons een foto of laat het dak opnemen, dan weet u of het onderhoud is of herstel. Bel 0172 617409 of lees meer over dakonderhoud en een dakinspectie aanvragen.