PIR, EPS of steenwol: isolatiematerialen voor het platte dak vergeleken

Isolatieplaten worden in verband gelegd op een plat dak — Isolatieplaten in verspringend verband: de basis van een dak dat de berekende isolatiewaarde ook echt haalt.

Op vrijwel elk plat bedrijfsdak in Nederland ligt een van deze drie: PIR, EPS of steenwol. Ze isoleren alle drie prima, maar ze verschillen sterk in het aantal centimeters dat u nodig hebt, in wat ze kunnen dragen en in hoe ze zich gedragen bij brand. Welke bij uw dak past, hangt af van de beschikbare opbouwhoogte, het gebruik van het dak en de eisen van uw verzekeraar.

De drie materialen in het kort

PIR

PIR staat voor polyisocyanuraat, een harde kunststofschuimplaat met aan beide zijden een cachering. Het is het beste isolerende materiaal per centimeter van de drie. Waar de opbouwhoogte beperkt is, bijvoorbeeld omdat de dorpels, dakranden of lichtkoepels niet omhoog kunnen, is PIR vaak de enige manier om een hoge Rc-waarde te halen.

EPS

EPS is geëxpandeerd polystyreen, in de volksmond piepschuim. Het is licht, goedkoop en in veel drukvastheden leverbaar. Voor grote dakvlakken waar de hoogte geen probleem is, is EPS de meest kostenefficiënte keuze. Er zijn ook afschotplaten van EPS, waarmee u plasvorming aanpakt zonder de constructie te wijzigen.

Steenwol

Steenwol is een minerale wol van gesmolten gesteente. Het onderscheidt zich op één punt scherp van de andere twee: het is onbrandbaar, brandklasse A1. Daarnaast is het dampopen en geluidsabsorberend. Het weegt wel duidelijk meer, wat op een lichte staaldakplaat een aandachtspunt is.

Naast elkaar gezet

Eigenschap	PIR	EPS	Steenwol
Lambdawaarde (W/mK)	Circa 0,022 tot 0,027	Circa 0,031 tot 0,038	Circa 0,035 tot 0,040
Dikte voor Rc 6,3	Circa 145 tot 160 mm	Circa 200 tot 230 mm	Circa 230 tot 250 mm
Brandgedrag	Brandbaar, verkoolt	Brandbaar, smelt	Onbrandbaar, klasse A1
Gewicht	Licht	Zeer licht	Zwaar
Drukvastheid	Goed	Goed tot zeer goed in zware kwaliteiten	Goed in drukvaste kwaliteiten
Materiaalkosten	Hoog	Laag	Midden
Sterkste punt	Isolatiewaarde per centimeter	Prijs en afschotmogelijkheden	Brandveiligheid

Isolatiewaarde per centimeter: waarom dat uitmaakt

Een lagere lambdawaarde betekent beter isoleren bij dezelfde dikte. Het verschil tussen PIR en steenwol is in de praktijk zo’n acht à negen centimeter voor dezelfde Rc-waarde. Dat klinkt marginaal, maar op een bestaand pand is het vaak beslissend. Elke centimeter extra opbouw betekent hogere dakranden, aangepaste dorpels bij dakdeuren, langere dakdoorvoeren en soms nieuwe opstanden voor lichtkoepels. Op een nieuw pand of een dak met ruime opstanden telt dat argument nauwelijks en wint EPS het op prijs. Wat de doelwaarde in uw geval is, leest u in welke Rc-waarde uw bedrijfsdak nodig heeft.

Brandgedrag en uw verzekeraar

Dit is het punt waarop de keuze soms voor u wordt gemaakt. Steenwol is onbrandbaar en houdt bij een brand de vlam tegen in plaats van hem te voeden. PIR is brandbaar maar verkoolt en houdt daarbij zijn vorm; EPS smelt en krimpt weg van de warmtebron.

Bij panden met een verhoogd risico, zoals opslag van brandbare goederen, productie met warmtebronnen of gebouwen met een publieksfunctie, stelt de verzekeraar of het brandveiligheidsconcept regelmatig steenwol verplicht, of vraagt om steenwolstroken als brandwerende compartimentering in een verder kunststof pakket. Dat laatste is een veelgebruikte tussenoplossing: de isolatiewaarde van PIR, met steenwolstroken op de scheidingslijnen.

Wat er ook onder ligt: de manier van aanbrengen telt net zo hard. Wij werken volgens No Flame No Claim en brengen daken waar mogelijk zonder open vuur aan, ongeacht het isolatiemateriaal.

Drukvastheid: wat gaat er over uw dak?

Wordt uw dak alleen betreden voor onderhoud, dan volstaat een standaard drukvastheid. Zodra er meer op gebeurt, verandert dat. Zonnepanelen met ballast, looppaden, installaties, een dakterras of zelfs een parkeerdak vragen om een isolatielaag die die belasting jarenlang zonder blijvende indrukking draagt.

Alle drie de materialen zijn in drukvaste kwaliteiten leverbaar; het gaat om de juiste kwaliteit kiezen, niet om het juiste materiaal. Voor zwaardere toepassingen is EPS in hoge druksterkte vaak de meest economische route, met de kanttekening dat de plaatselijke belasting onder poten en ballastblokken moet worden gespreid. Bij intensief gebruik geldt bovendien altijd dat de draagkracht van de constructie zelf leidend is; lees daarover meer bij gebruiksdaken.

Plat dak met looppaden over de isolatielaag heen — Looppaden verdelen de belasting en beschermen de isolatie op de plekken waar structureel wordt gelopen.

Ons advies per situatie

Weinig opbouwhoogte beschikbaar: PIR, vanwege de hoogste isolatiewaarde per centimeter.
Groot dakvlak, hoogte geen probleem: EPS, de gunstigste prijs per gerealiseerde Rc-waarde.
Verhoogd brandrisico of eis van de verzekeraar: steenwol, of PIR met steenwolstroken als compartimentering.
Plasvorming die u wilt oplossen: EPS-afschotplaten, eventueel gecombineerd met een vlakke laag eronder.
Dak met zware belasting: een drukvaste kwaliteit, gekozen op de werkelijke belasting en gecontroleerd op de constructie.

Veelgestelde vragen

Wat is beter: PIR of EPS isolatie?

PIR isoleert beter per centimeter en is de keuze wanneer de opbouwhoogte beperkt is. EPS is voordeliger en bij ruime opbouwhoogte de meest kostenefficiënte manier om dezelfde Rc-waarde te halen. Beter is dus situatieafhankelijk.

Welke dakisolatie isoleert het beste per centimeter?

PIR, met een lambdawaarde rond 0,022 tot 0,027 W/mK. Voor dezelfde isolatiewaarde hebt u daarvan ongeveer acht tot negen centimeter minder nodig dan van steenwol.

Is steenwol brandveiliger dan PIR?

Ja. Steenwol is onbrandbaar en valt in brandklasse A1. PIR is brandbaar maar verkoolt en behoudt zijn vorm, EPS smelt. Bij een verhoogd brandrisico of op verzoek van de verzekeraar is steenwol of een steenwolcompartimentering de veilige keuze.

Welke isolatie is drukvast genoeg voor een gebruiksdak?

Alle drie de materialen zijn in drukvaste kwaliteiten verkrijgbaar. Bepalend is de werkelijke belasting van het dak en de spreiding daarvan. Bij een gebruiksdak, parkeerdak of zwaar ballastsysteem moet naast de isolatie ook de draagkracht van de dakconstructie worden beoordeeld.

Welk isolatiepakket past bij uw dak?

Wij kijken naar de beschikbare opbouwhoogte, het gebruik van het dak en de brandveiligheidseisen en stellen daar het pakket op af. Bel 0172 617409 of lees meer over dakisolatie en het verduurzamen van uw dak.